Melasma na czole to specyficzna zmiana skórna, przyjmująca postać jasno- lub ciemnobrązowych plam o nieregularnych brzegach. Jej główną przyczyną są zaburzenia w pracy gospodarki hormonalnej, a także predyspozycje genetyczne, stosowanie niektórych leków i kosmetyków czy nadmierna ekspozycja na promieniowanie UV. Na melasmę najbardziej narażone są kobiety, szczególnie w ciąży. Na usunięcie tej zmiany skórnej pozwalają specjalistyczne zabiegi.

Spis treści:
Charakterystyka
Przyczyny rozwoju
Metody terapeutyczne
Fototyp skóry
Głębokość zmiany
Metody usuwania
Laseroterapia
Odpowiednie podejście terapeutyczne
Uwzględnienie czynników hormonalnych
Wpływ czynników środowiskowych
Pielęgnacja okołozabiegowa

Czym charakteryzuje się melasma na czole?

Melasma na czole nazywana jest również ostudą, a do jej charakterystycznych cech należy wyraźne odgraniczenie od otaczającej powierzchni skóry. Usuwaniem takich zmian zajmują się specjaliści naszego gabinetu Kaniowscy Clinic. Specjalistyczny zabieg pozwala na przywrócenie naturalnego kolorytu skóry, a także ujednolicenie jej struktury oraz wygładzenie. Redukcja przebarwień w tej postaci może się odbywać przy wykorzystaniu różnych technologii laserowych. Systemy takie znajdują zastosowanie także w przypadku innych problemów dermatologicznych.

Przyczyny rozwoju

Ostuda jest klasyfikowana jako dermatoza, której rozwój wynika z nadmiernego nagromadzenia się melaniny. Nie stwarza ona zagrożenia dla zdrowia i nie wywołuje dolegliwości, jednak stanowi stosunkowo dotkliwy defekt estetyczny. Na jej rozwój najmocniej narażone są kobiety o ciemnej karnacji, jednak może ona wystąpić również u osób z jasną cerą. Przyczyny tego problemu wynikają często z wielu czynników, co utrudnia przebieg terapii. Zmiany nierzadko mają charakter przewlekły, w wyniku czego utrzymują się przez wiele miesięcy lub nawet kilka lat. W przypadku ostudy spowodowanej zmianami hormonalnymi w ciąży, objawy zazwyczaj samoistnie mijają po porodzie. Przebarwienia mogą jednak po pewnym czasie wrócić, ze względu na intensywną produkcję barwnika przez melanocyty. Na proces melanogenezy stymulująco wpływa wzrost produkcji estrogenów, melanotropiny czy progesteronu, co prowadzi do zwiększonej ilości melaniny w naskórku czy brodawkowej warstwie skóry właściwej.

Metody terapeutyczne

W usuwaniu ostudy zastosowanie znajdują specjalne urządzenia laserowe, które pozwalają na redukcję zróżnicowanych zmian pigmentacyjnych. Przebarwienia muszą być poddane profesjonalnej diagnostyce, umożliwiającej dobór optymalnej technologii. Poszczególne systemy opierają swoje działanie na emisji wiązki światła, która jest odpowiednio dostosowywana pod względem parametrów technicznych do potrzeb skóry. Lasery różnią się natomiast specyfiką pracy i zakresem funkcji, co nie pozostaje bez wpływu na ich możliwości proceduralne. Laseroterapia może też pomóc w eliminowaniu innych zmian skórnych, a dodatkowo przyczynia się do regeneracji skóry. Zależnie od potrzeb i rodzaju systemu, zabieg realizowany jest jednorazowo lub w seriach. Poza ostudą i innymi przebarwieniami, laser pozwala też na redukcję zmarszczek, cellulitu czy rozstępów.

Fototyp skóry

Na możliwości leczenia melasmy w znacznej mierze wpływa fototyp skóry pacjenta, który jest klasyfikowany w skali sześciostopniowej. W przypadku osób o fototypie wyższym (IV-VI), aktywność melanocytów jest większa. W rezultacie skłonność do przebarwień nasila się, a ryzyko nawrotu zmian po zakończeniu terapii wzrasta. U pacjentów z tej grupy kluczowe znaczenie ma dobór właściwych parametrów zabiegowych, które nie powinny wzmagać prawdopodobieństwa wtórnych przebarwień pozapalnych. Osoby o fototypie niższym (I-III) zwykle lepiej tolerują zabiegi laserowe. W ich przypadku również musimy jednak zadbać o precyzyjne dostosowanie długości fali, mocy impulsów czy czasu ekspozycji, aby zabezpieczyć skórę przed nadmierną melanogenezą. W ocenie przed zabiegiem konieczne jest uwzględnienie indywidualnych cech skóry na czole oraz jej reaktywności na bodźce.

Głębokość zmiany

Melasma może występować w warstwie naskórkowej lub skórze właściwej, bądź też mieć mieszany charakter. Zmiany tego typu zawsze wymagają odpowiedniego rozróżnienia przed rozpoczęciem terapii, ponieważ ma to znaczenie przy doborze parametrów zabiegowych. W przypadku naskórkowych przebarwień na czole, możliwe jest użycie technologii działających przede wszystkim powierzchniowo. Zmiany głębsze wymagają natomiast penetracji niżej położonych warstw tkanek. Jeżeli natomiast melasma odznacza się mieszanym charakterem, można zastosować procedury łączone. W takim przypadku energia świetlna dociera zarówno do warstw zewnętrznych, jak i tych położonych głębiej. Na selektywność działania wpływa dobór właściwych parametrów, które mają też znaczenie dla zmniejszonego ryzyka niepożądanych reakcji tkankowych.

Jakimi metodami melasma na czole może zostać usunięta?

Melasma na czole jest bardzo specyficzną zmianą pigmentacyjną, co wymaga starannego doboru formy laseroterapii oraz zakresu podejmowanych działań. Wskazaniem do skorzystania z zabiegu jest utrzymywanie się przebarwień przez dłuższy czas, a także występowanie trudności z ich usunięciem innymi metodami. Zmianie o podłożu hormonalnym mogą towarzyszyć inne niedoskonałości spowodowane uszkodzeniami skóry, fotostarzeniem czy stanami zapalnymi. Z tego względu konieczna jest właściwa kwalifikacja pacjenta, która umożliwi poprawne zaplanowanie i ukierunkowanie terapii laserowej.

Zastosowanie laseroterapii

Jednym z urządzeń używanych w przypadku melasmy jest laser, którego system posiada na wyposażeniu odpowiednią końcówkę frakcyjną, odpowiadającą za stymulowanie struktur skóry poprzez emisję krótkich impulsów o dużej mocy. Technologia ta umożliwia zastosowanie wiązek o podwójnej długości fali, a także pozwala na indywidualne dostosowanie trybu pracy. Zastosowanie tego urządzenia sprawdza się w przypadku konieczności dotarcia do głębszych warstw skóry, co nie pozostaje bez wpływu na stymulację procesów regeneracyjnych. Zabieg tego typu jest ściśle kontrolowany, a także wiąże się z minimalnym okresem rekonwalescencji. W usuwaniu melasmy sprawdza się również laser, do którego specyficznych cech należy unikalne źródło energii, czyli tul – najrzadszy występujący na Ziemi lantanowiec. Urządzenie to jest przystosowane do redukcji zróżnicowanych zmian pigmentacyjnych, w tym również spowodowanych zaburzeniami gospodarki hormonalnej. Laser ten może pracować w kilku trybach, a przy tym odznacza się falą o długości nawet 1927 nm. Aparaturę można dostosować pod kątem docelowej głębokości penetracji, co podnosi precyzję zabiegu. Procedura pozwala na indywidualne dopasowanie długości impulsu czy intensywności energii, ułatwiając przebudowę i wyrównanie struktur skóry objętych ostudą.

Jakiego podejścia terapeutycznego wymaga melasma na czole?

Melasma na czole wymaga przede wszystkim prawidłowej, kompleksowej diagnostyki. Ocena taka powinna obejmować dokładną głębokość zmian pigmentacyjnych, którą można zweryfikować za pomocą odpowiednich systemów analizujących rozkład melaniny w naskórku i skórze właściwej. Diagnostyka pozwala na dokładne określenie typu melasmy, który może być epidermalny, dermalny lub mieszany. Na podstawie rodzaju zmiany następuje dobór konkretnego podejścia terapeutycznego. Nie bez znaczenia pozostaje tez ocena takich czynników, jak stopień unaczynienia, grubość naskórka czy występowanie innych zmian – np. rumienia lub teleangiektazji. Pod uwagę brane są również wcześniejsze uszkodzenia posłoneczne.

Uwzględnienie czynników hormonalnych

Melasma o podłożu hormonalnym może wykazywać szczególną tendencję do nawrotów. Z problemem tym często zmagają się kobiety, u których występują znaczące wahania poziomu estrogenów, prolaktyny czy progesteronu. Kwestia ta jest istotna dla pacjentek stosujących terapię hormonalną lub planujących kolejną ciążę. Ostuda na czole może powrócić również u kobiet w początkowym okresie menopauzy, ze względu na istotne zmiany w równowadze hormonalnej organizmu. Możliwości leczenia melasmy mogą być wówczas nieco ograniczone, a potrzeba powtarzania zabiegów wyższa. Terapię trzeba przeprowadzić w taki sposób, aby uwzględnić obecny stan endokrynologiczny pacjentki oraz potencjalne zmiany w jego przebiegu.

Wpływ czynników środowiskowych

Na trwałość rezultatów terapii melasmy istotnie wpływają czynniki środowiskowe. Do najważniejszych należy ekspozycja na promieniowanie ultrafioletowe, która znacząco stymuluje aktywność melanocytów oraz podnosi ryzyko ponownego wystąpienia przebarwień. Po zakończeniu leczenia należy zadbać o właściwą ochronę przeciwsłoneczną, niezależnie od zastosowanej technologii zabiegowej. Na intensyfikację procesów melanogenezy wpływają również inne aspekty, takie jak ekspozycja na światło niebieskie, wysokie temperatury czy zanieczyszczenia powietrza. Terapia przeciwko ostudzie zlokalizowanej na czole zawsze powinna być planowana z uwzględnieniem pory roku, a także potencjalnych czynników środowiskowych. Nadmierna suchość powietrza podnosi ryzyko mikrouszkodzeń bariery naskórkowej, podczas gdy zbyt wysoka temperatura rozszerza naczynia krwionośne i nasila procesy zapalne melanogenezy.

Pielęgnacja okołozabiegowa

Z wykonywaniem zabiegów redukujących melasmę wiążę się potrzeba szczególnej pielęgnacji skóry. Istotne jest chociażby korzystanie z dermokosmetyków, których celem jest wsparcie dla obudowy bariery hydrolipidowej. Preparaty takie przeciwdziałają nadmiernemu przesuszeniu skóry. W zależności od użytej metody zabiegowej, u niektórych pacjentów może wystąpić czasowa nadwrażliwość, przejściowe podrażnienie czy łuszczenie się naskórka. W postępowaniu pozabiegowym zaleca się również okresową rezygnację z niektórych substancji czynnych do pielęgnacji, takich jak kwasy AHA i BHA, witamina C lub retinoidy. Ich działanie może zwiększać reaktywność skóry, dlatego powinny być wprowadzane na późniejszym etapie. Pielęgnacja jest niezbędna dla zapewnienia trwałości rezultatów terapii, a także ograniczenia potencjalnego nawrotu zmian pigmentacyjnych.