Hirsutyzm, czyli nasilone owłosienie u kobiet, odbierane przez nie jako defekt kosmetyczny, zazwyczaj bywa związany z zaburzeniami, przeważnie hormonalnymi. Przyczyn nadmiernego wyrastania włosów może być bardzo wiele. Często ciemniejsze owłosienie na rękach czy nogach jest wynikiem predyspozycji genetycznych. Zdarza się, że niechciane włosy zaczynają pojawiać się w wyniku zaburzeń hormonalnych. Dowiedz się więcej o tej przypadłości i poznaj możliwości jej leczenia.

Spis treści:
Opis dolegliwości
Przyczyny
Wpływ stresu
Wpływ przyjmowanych leków
Owłosienie samoistne
Sposoby na zlikwidowanie owłosienia
Przyczyna hormonalna
Użycie lasera do likwidacji owłosienia
Leczenie
Działanie w aktywnej fazie wzrostu
Przebieg laseroterapii
Przeciwwskazania i ograniczenia
Długofalowe rezultaty

Co to jest hirsutyzm? Poznaj przyczyny i objawy oraz dowiedz się, czym jest hirsutyzm idiopatyczny

Hirsutyzm, którego przyczyny i objawy przedstawimy w niniejszym artykule, wyjaśniając przy tym, czym jest hirsutyzm idiopatyczny, to zaburzenie hormonalne przejawiające się występowaniem nadmiernego owłosienia w miejscach typowych dla mężczyzn. Takie okolice nazywa się androgenozależnymi – zaliczamy do nich:

• twarz, szczególnie okolica górnej wargi i podbródka;
• kark;
• klatkę piersiową;
• plecy (okolica lędźwiowa);
• uda (wewnętrzne powierzchnie);
• stopy;
• brzuch.

Stopień dostrzeganych objawów może być różny, czasem jest to słabo widoczny meszek na klatce piersiowej, innym razem występują grube i szorstkie włosy na twarzy. Owłosienie w okolicach androgenozależnych jest dość często obserwowane. Schorzenie stwierdza się u około kilku procent kobiet. Nie należy mylić hirsutyzmu z hipertrychozą. Hipertrychoza to występowanie nadmiernego owłosienia, ale bez preferencji okolic androgenozależnych. Przyczyną praktycznie nigdy nie są problemy hormonalne. W momencie, gdy owłosienie pojawia się w miejscach androgenowrażliwych warto zbadać układ endokrynny.

Przyczyny hirsutyzmu

Przyczyny hirsutyzmu mogą wynikać z zaburzonej gospodarki hormonalnej organizmu lub z innych powodów. Wystąpienie owłosienia w okolicach androgenozależnych powinno wzbudzić czujność. Kobiety, które zauważyły u siebie objawy, powinny zgłosić się na konsultację lekarską. Być może wskazana będzie wizyta u endokrynologa.

Wpływ stresu na zaburzenia hormonalne

Warto odnotować, że przyczyną zaburzeń gospodarki hormonalnej często jest stres. Coraz częściej u pacjentek wykrywane są wysokie poziomy prolaktyny (stan hiperprolaktynemii). Fizjologiczną reakcją organizmu kobiety na przewlekłe bodźce stresowe jest produkcja dużych ilości tego hormonu. Prolaktyna naturalnie powstaje również w czasie ciąży, karmienia piersią i podczas stymulacji brodawek sutkowych. Duże ilości hormonu mogą zaburzać stosunek ilościowy pochodnych testosteronu i estrogenów, co prowadzi do wystąpienia delikatnego owłosienia okolic androgenowrażliwych. Innymi charakterystycznymi objawami są zaburzenia miesiączkowania, problemy z płodnością i mlekotok. Przyczyn wystąpienia hiperprolaktynemii może być wiele, stres jest jedną z najczęstszych.

Przyjmowane leki

Przyjmowane leki czasem mają wpływ na pojawianie się włosów w miejscach androgenowrażliwych. Takie działanie mogą mieć środki antykoncepcyjne, sterydy anaboliczne, powszechnie stosowane glikokortykosteroidy i kilka innych substancji czynnych. Dlatego tak ważne jest to, aby podać lekarzowi listę przyjmowanych leków. Będzie to stanowiło duże ułatwienie w diagnostyce.

Hirsutyzm idiopatyczny

Hirsutyzm idiopatyczny stwierdza się u kobiet, które mają objawy w postaci nadmiernego owłosienia specyficznych okolic, ale stężenia pochodnych testosteronu w surowicy krwi występuje w zakresach norm. Nie obserwuje się wtedy dodatkowych symptomów, takich jak nieregularne miesiączkowanie, obniżenie głosu, problemy z płodnością czy trądzik. Przyczyny idiopatyczne są najczęstszym powodem owłosienia okolic androgenozależnych. Prawdopodobnie u tych kobiet, występuje predyspozycja genetyczna, uwrażliwiająca mieszki włosowe na działanie testosteronu i jego pochodnych. Przez to nawet fizjologiczne, bardzo niewielkie stężenia hormonów androgenowych są w stanie pobudzić włosy do szybkiego wzrostu. Dynamika powstawania owłosienia w przypadku przyczyn idiopatycznych nie jest tak duża, jak w przypadku zaburzeń endokrynologicznych.

Leczenie hirsutyzmu

Leczenie hirsutyzmu zależy od przyczyny wystąpienia objawów. Inaczej należy postępować z owłosieniem będącym skutkiem zaburzeń hormonalnych, a w odmienny sposób podejść do tego powstałego z powodów idiopatycznych. Endokrynolog, który zdiagnozował przyczyny, przepisze odpowiednie leki. Środki farmakologiczne obniżą stężenia testosteronu i jego pochodnych. Często wskazane jest zastosowanie doustnej antykoncepcji. Efekty stosowania leków nie są natychmiastowe. Na pożądane rezultaty zazwyczaj trzeba czekać kilka miesięcy. W przypadkach, gdy odkryto podłoże nowotworowe, pacjent jest kierowany do leczenia operacyjnego i onkologicznego. Zupełnie inaczej wygląda postępowanie, gdy przyczyny są idiopatyczne. W tej sytuacji nie pomogą leki. Jedyną metodą pozbycia się niechcianego owłosienia jest epilacja, czyli trwałe usunięcie całej struktury włosa (łącznie z cebulką).

Przyczyna hormonalna

Organizm kobiety, oprócz żeńskich hormonów płciowych, czyli estrogenów, wytwarza również niewielkie ilości męskich hormonów płciowych – androgenów. Jeżeli tych ostatnich wytwarza w nadmiarze, może to powodować niekorzystne objawy. Kobiety nie mają jąder, w związku z tym hormony androgenowe są wytwarzane głównie w nadnerczach. Niewielkie ilości powstają w jajnikach, te z kolei są chemicznym prekursorem estrogenów. Najbardziej znanym przedstawicielem androgenów jest testosteron. Na tkanki ludzkie, w tym włosy, działają również androstendion i dehydroepiandrosteron (DHEA). Właśnie dlatego, aby rozpoznać przyczynę hormonalną, endokrynolog zleca badanie stężenia androgenów w krwi pacjentki. Często wysokie poziomy „męskich” hormonów skutkują nieregularnymi miesiączkami, problemami z płodnością, obniżeniem głosu oraz wystąpieniem trądziku. Jeżeli stwierdzone zostanie wysokie stężenie testosteronu i jego pochodnych, lekarz może zdiagnozować hirsutyzm wtórny. Wtedy konieczne jest pogłębienie diagnostyki. Dodatkowych źródeł androgenów może powstać w organizmie wiele. Chorobą nierzadko występującą, zaburzającą gospodarkę hormonalną jest zespół policystycznych jajników. To najczęstsza przyczyna zaburzeń endokrynologicznych u kobiet w okresie rozrodczym. Istnieje też grupa nowotworów jajnika, która produkuje androgeny. Choroby zwiększające poziom testosteronu mogą też dotyczyć nadnerczy. W obrębie tego organu rozpatruje się wrodzony przerost, guzy nowotworowe i zespół Cushinga. Ponadto otyłość oraz cukrzyca typu drugiego mogą skutkować zwiększoną produkcją hormonów androgenowych.

 

Laseroterapia

Efekty nadmiernego owłosienia można niwelować z użyciem laseroterapii. Usunięcie zbędnych włosów poprawia bowiem komfort psychiczny i pozwala na pozbycie się wstydliwego problemu. Niewątpliwie epilacja laserowa podnosi pewność siebie i poczucie atrakcyjności. Nasz gabinet medycyny i dermatologii estetycznej Kaniowscy Clinic oferuje zabieg usuwania włosów przy pomocy bardzo nowoczesnego sprzętu.

W jaki sposób laser usuwa włosy?

Urządzenie wytwarza wiązkę, która jest nakierowywana na owłosioną skórę pacjenta. Energia skumulowana w promieniach niszczy włosy razem z cebulkami, co zapobiega ich odrastaniu. Żeby stosowany zabieg był skuteczny, należy przeprowadzić go kilka razy. W naszym gabinecie epilację wykonujemy laserem diodowym lub laserem łączącym dwie długości fal: aleksandrytową oraz neodymowo-yagową.

Dlaczego laser jest dobrym rozwiązaniem?

Technologia, w której został wyprodukowany laser diodowy, pozwala na indywidualne dobranie parametrów wiązki używanej w trakcie zabiegu. Indywidualizacja procedury bardzo podnosi skuteczność zabiegu i zapobiega wystąpieniu efektów niepożądanych. Co więcej, laser wyposażony jest w czytnik melaniny, ułatwiający dobieranie optymalnych parametrów. Poza tym posiada dwie głowice – dużą, która umożliwia sprawne przeprowadzanie zabiegu na większych powierzchniach ciała, oraz małą, pozwalającą zachować większą precyzję przy usuwaniu włosów z twarzy i z innych trudno dostępnych obszarów.

Jak leczyć lekki hirsutyzm na twarzy i na piersiach?

Zastanawiasz się, jak leczyć lekki hirsutyzm na twarzy i na piersiach? U kobiet z nieznacznie zwiększoną ilością owłosienia w tych obszarach również stosuje się metodę epilacji laserowej. Procedura pozwala na usunięcie zarówno delikatnego meszku pokrywającego policzki czy podbródek, jak i pojedynczych włosków występujących np. wokół brodawek, o ile włosy te mają pigment. W takim przypadku zabieg może być szczególnie rekomendowany ze względu na mniejszą skalę oddziaływania i krótszy przebieg. Laseroterapia nie wpływa bezpośrednio na usunięcie przyczyn hormonalnych czy genetycznych, ale pozwala na usunięcie fizycznych objawów oraz zniwelowanie potencjalnego dyskomfortu psychicznego. Warto bowiem pamiętać, że nawet schorzenie o względnie niskim nasileniu często stanowi bardzo wstydliwą przypadłość.

Działanie w aktywnej fazie wzrostu

Laser wykorzystywany w trakcie zabiegu emituje światło, które cechuje się określoną długością fali i jest pochłaniane selektywnie przez zawarty w mieszku włosowym barwnik – melaninę. W wyniku przekształcenia energii laserowej w ciepło, struktury odpowiedzialne za wzrost włosa ulegają trwałemu zniszczeniu. O skuteczności tego procesu w znacznej mierze decyduje jednak aktualny cykl. Laser oddziałuje bowiem jedynie na włosy, które znajdują się w danym momencie w fazie aktywnego wzrostu – anagenie. W cyklu tym jednocześnie znajduje się tylko część owłosienia (ok. 20-30%) , co wymusza konieczność wykonania serii kilku zabiegów dla uzyskania pełnego rezultatu. Z reguły sesje przeprowadza się w odstępach kilkutygodniowych. Pozostałe fazy wzrostu to przejściowy katagen i spoczynkowy telogen, które niestety nie są podatne na działanie lasera. W praktyce oznacza to, że w trakcie każdej sesji część owłosienia pozostaje nietknięta i wymaga powtórzenia procedury w odpowiednim czasie.

 

Przebieg laseroterapii

Laseroterapia realizowana pod kątem usuwania owłosienia wymaga wcześniejszej konsultacji lekarskiej. Na minimum 4 tygodnie przed zabiegiem należy przede wszystkim unikać opalania skóry, a także stosowania preparatów z kwasami, retinolem i izotretynoiną. Niezbędna jest też rezygnacja z metod depilacji mechanicznej, w tym poprzez użycie depilatora, wosku czy pęsety. Skóra przed zabiegiem powinna być w dobrej kondycji, a tym samym wolna od stanów zapalnych, podrażnień czy infekcji. Przed zabiegiem epilacji należy również odstawić przyjmowanie substancji o działaniu fotouczulającym, co dotyczy również ziół, takich jak dziurawiec czy nagietek. Czas trwania procedury wynosi średnio od kilkunastu minut do około godziny, zależnie od obszaru ciała poddanego działaniu lasera. Po zakończeniu epilacji na skórze może pojawić się obrzęk, delikatne zaczerwienienie czy uczucie ciepła. Objawy takie są jednak przejściowe i zwykle ustępują w ciągu doby. O ilości potrzebnych do zrealizowania sesji decydują wskazania indywidualne, jednak zwykle wykonuje się je około 6–8 razy.

Przeciwwskazania i ograniczenia

Epilacja laserowa to specjalistyczny zabieg, który może być przeprowadzony wyłącznie u pacjentek z wykluczonymi podczas kwalifikacji przeciwwskazaniami. Z procedury trzeba zrezygnować zwłaszcza w przypadku występowania niektórych schorzeń skóry w aktywnej fazie, co dotyczy chociażby łuszczycy. Przeciwwskazaniem do zastosowania lasera są też choroby nowotworowe, padaczka, tendencja do bliznowacenia czy nieuregulowana cukrzyca. Zabiegu nie wykonuje się u pacjentek z aktywnymi infekcjami wirusowymi czy bakteryjnymi w miejscu planowanego usuwania włosów. Procedura nie jest ponadto rekomendowana w okresie ciąży i karmienia piersią oraz u osób z wszczepionymi rozrusznikami serca. Warto też pamiętać, że z zabiegiem związane są pewne ograniczenia. Jego skuteczność będzie niższa w przypadku włosów rudych lub bardzo jasnych blond. Wynika to z niewielkiej zawartości melaniny, która odpowiada za pochłanianie energii laserowej.

Długofalowe rezultaty

Epilacja laserowa jest stosowana jako narzędzie w objawowej terapii hirsutyzmu, która przynosi długofalowe rezultaty. Pacjentki poddane temu zabiegowi mogą w wielu przypadkach odnotować realną poprawę jakości życia. Z przeprowadzeniem tej procedury wiąże się brak konieczności codziennego golenia czy usuwania owłosienia innymi metodami, co eliminuje problem z podrażnieniami czy stanami zapalnymi wywołanymi przez wrastające włoski. Skóra zyskuje też bardziej jednorodną teksturę oraz koloryt, co ma znaczenie ze względów estetycznych. Nie bez znaczenia pozostaje też oddziaływanie psychologiczne. Trwałe usunięcie owłosienia z newralgicznych obszarów może znacząco poprawić samoocenę pacjentki, co wpływa pozytywnie na jej komfort w codziennym życiu i ułatwia funkcjonowanie. W przypadku hirsutyzmu idiopatycznego i braku rezultatów leczenia farmakologicznego epilacja laserowa może się okazać najbardziej podstawowym środkiem zaradczym. Zachowanie właściwych procedur i zaleceń pozabiegowych sprawi, że rezultaty utrzymają się nawet przez kilka lat. W razie potrzeby możliwe jest przeprowadzenie dodatkowych zabiegów przypominających, które są łatwe do zaplanowania oraz wykonania.